Johan van Oldenbarnevelt wordt onthoofd, 1619

Kenmerkend aspect: De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse republiek

Het bestuur van het gewest Holland werd voor een belangrijk deel geleid door de raadspensionaris. Hij bepaalde voor een belangrijk deel de agenda van Statenvergadering en voerde de afgevaardigden van het gewest in de Staten-Generaal aan. Daarnaast onderhield hij contacten met het buitenland. Omdat het gewest Holland in de Republiek het meest welvarend was en daardoor ook de hoogste belasting afdroeg, was de functie van de raadspensionaris één van de belangrijkste in de Republiek. Naast een raadspensionaris was er ook een stadhouder. Deze voerde de legers en vloot van de gewesten aan in tijden van oorlog. Omdat de Republiek in oorlog was met Spanje was ook deze functie erg belangrijk.  Vanaf 1585 was Maurits de stadhouder van Holland en Zeeland (en later ook van andere gewesten), vanaf 1586 was Johan van Oldenbarnevelt raadspensionaris van Holland. Lees verder

Coen verplaatst het bestuurscentrum van de VOC naar Batavia, 1619

Kenmerkend aspect: Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het begin van een wereldeconomie

Op het einde van de 16de eeuw voeren Nederlandse handelaren wel bij hun handelscontacten met de Spanjaarden. Ook al was er oorlog, toch was er een levendige handel in specerijen, wijn, zijde en verfstoffen tussen handelaren van de twee vijanden. De handelaren van de Republiek verkochten  deze weer door aan heel Noordwest-Europa. Het leverde de Republiek een enorme rijkdom op. In 1598 stelde Filips II daarom een handelsembargo met de Nederlanden in. Zijn besluit werkte echter averechts. De Nederlanders gingen zelf op zoek naar de producten en investeerden veel geld in het opzetten van winstgevende handelsroutes. Zij zouden daarin zeer succesvol zijn. Lees verder

De komst van Alva, 1567

Filips II was woedend toen hij hoorde van het nieuws van de beeldenstorm. Hij vond dat vooral de hoge edelen die namens hem bestuurden niet goed hadden opgetreden om deze wanorde te voorkomen en herstellen. Hij stuurde een leger naar de Nederlanden om orde op zaken te stellen, met aan het hoofd de hertog van Alva. Voordat dat leger er echter was, was de orde en rust in de Nederlanden al enkele maanden teruggekeerd. Alva en zijn legers arriveerden namelijk pas in augustus 1567, een jaar na de beeldenstorm. Door de mensen in de Nederlanden werd de komst van Alva en zijn vele soldaten daarom vooral gezien als een provocatie. Lees verder

Instelling van de Bloedplakkaten, 1550

Kenmerkend aspect: Het streven van vorsten naar absolute macht

In 1550 vaardigde Karel V enkele wetten uit die bekend zijn gaan staan als de Bloedplakkaten. De naam ervan doet al vermoeden dat de wetten en maatregelen weinig vriendelijke maatregelen omvatten, het gaat om de vervolgingen en veroordelingen van de steeds groter wordende groep protestanten. Tussen 1523 en 1565 zijn in de Nederlanden ongeveer 1300 mensen ter dood veroordeeld. Deze wetten laten ook de eerste sporen zien van het vorstelijk absolutisme dat in Europa vooral in de zeventiende eeuw door vele koningen werd nagestreefd. Lees verder

Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms, 1521

Kenmerkend aspect: De protestantse reformatie die de splitsing van de christelijke kerk in West-Europa tot gevolg had

In 1521 moest de Duitse monnik Maarten Luther verschijnen op de Rijksdag in Worms. Op zo’n rijksdag riep de Habsburgse keizer alle vorsten uit het Duitse rijk bijeen om te praten over belangrijke zaken en juist in 1521 was daar alle reden toe. Naast enkele onderwerpen als oorlog en het bestuur, moest Maarten Luther toen verantwoording afleggen voor zijn ideeën over het geloof, hij moest ze zelfs ten overstaan van de keizer herroepen. Hoe had het eigenlijk zover kunnen komen en wat gebeurde er op en na deze rijksdag? Lees verder